1. Obrazloženje osnova i potrebe za edukativnim seminarom

Specifična metodologija ranog otkrivanja i ranog tretmana dece sa poremećajima psihomotornog razvoja, dece suspektne na cerebralno oštećenje i dece sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima, nastala je inkorporacijom u sopstveno iskustvo različitih pristupa i postupaka koji se u svetu sprovode u domenu zaštite dece koja su suspektna na cerebralni sindrom i u domenu habilitacije dece sa cerebralnom paralizom, i ne samo da obezbeđuje efektivnost tretmana dece sa cerebralnom paralizom već je od značaja i kao mera prevencije teških onesposobljenosti.

Kvalitativan pomak u pristupu problematici dece suspektne na cerebralni sindrom je predstavljalo funkcionalno povezivanje rehabilitacionih i ginekološko-akušerskih ustanova, a dalji značajan pomak predstavlja sistematska edukacija stručnjaka iz razvojnih savetovališta kao i stručnjaka iz drugih nivoa i oblika, pre svega zdravstvene, zaštite odojčeta i malog deteta, usmerena na rano otkrivanje i rani tretman ovih poremećaja, kakva već postoji kao uhodana i uspešna praksa u mnogim zemljama u svetu.

Ovakva edukacija je značajna ne samo zato što bi obezbedila sticanje celovitih posebnih visoko specijalizaovanih znanja i veština neophodnih za kvalitetnu primarnu, sekundarnu pa i tercijarnu prevenciju u ovoj oblasti, već i zato što nadoknađuje nedostatak adekvatne edukacije u ovoj oblasti u okviru različitih regularnih programa postdiplomske nastave na Medicinskom fakultetu, odnosno drugim relevantnim fakultetima i višim školama, kao što je to Viša medicinska škola za fizioterapeute i radne terapeute.

2. Osnovni i modularni programi

Kako dijagnostički i terapijski pristup poremećajima psihomotornog razvoja predpostavlja postojanje visokospecijalizovanog i koordinisanog multidisciplinartnog tima, razvili smo jedan broj osnovnih i modularnih programa teorijsko-praktičnih edukacija iz oblasti ranog otkrivanja, dijagnostike i tretmana poremećaja psihomotornog razvoja. Tako je tokom 2001-2002 godine, održan je prvi, a tokom 2002-2003 godine i drugi, krug dvosemestralne teorijsko praktične edukacije "Rano otkrivanje, dijagnostika i tretman poremećaja psihomotornog razvoja: cerebralno ugroženo dete i dete sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima", namenjene prvenstveno lekarima specijalistima fizikalne medicine i rehabilitacije, pedijatrima, neuropedijatrima kao i lekarima opšte prakse, hirurzima ortopedima, psihijatrima, a koju je pohadalo preko 50 lekara specijalista iz Beograda i unutrašnjosti. Cilj ove edukacije je:
1. obuka lekara za prvu trijažu dece koja imaju usporen psihomotorni razvoj i poremecaje pojedinih psihomotornih funkcija, prepoznavanje znakova simptomatske cerebralne ugroženosti deteta i rano otkrivanje cerebralne paralize i višestrukih smetnji;
2. obrazovanje lekara koji se bave decom i odraslima sa cerebralnom paralizom i višestrukim smetnjama u pogledu tehnika kliničke evaluacije, habilitacije i specificne rehabilitacijae, a posebno za postavljanje indikacija za medicinski i ortopedski tretman da bi se smanjila funkcionalna nesposobnost;
3. obrazovanje za otkrivanje i procenu asociranih poremećaja koji zahtevaju specificni dodatni tretman i habilitaciju;
4. edukacija za principe kineziterapijskog tretmana i tehnike kineziterapije.
Program edukacije, nastao ugledanjem na iskustvo francuskih kolega, prilagoden je našim specificostima i potrebama, podržan je od strane Saveznog i Republickog ministarstva za zdravlje, a edukacija je pracena istoimenom publikacijom u kojoj je prezentovano preko 90 tema iz ove oblasti (158 strana).

Takođe, tokom 2002-2003 održana je i teorijsko-prakticna edukacija "Tretman poremećaja psihomotornog razvoja: cerebralno ugroženo dete i dete sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima" namenjena prvenstveno fizioterapeutima i radnim terapeutima koji su clanovi tima razvojnih savetovališta ili tima specijalizovanih ustanova koje se bave poremecajima psihomotornog razvoja. Ovom edukacijom bilo je obuhvaćeno preko 25 fizio i radnih terapeuta iz Beograda i unutrašnjosti. Cilj ove edukacije je:
1. obuka fizioterapeuta i radnih terapeuta za stimulativni i terapijski tretman dece koja imaju usporen psihomotorni razvoj, poremecaje razvoja motornih funkcija, cerebralnu paralizu i višestruke smetnje;
2. edukacija za principe kineziterapijskog tretmana i specificne tehnike kineziterapije simptomatski cerebralno ugrožene dece i dece sa razlicitim klinickim slikama cerebralne paralize i srodnih stanja;
3. edukacija za principe timskog rada;
4. edukacija za komunikaciju sa roditeljima i za obuku roditelja dece sa poremecajima psihomotornog razvoja u primeni stimulativnih procedura u kucnim uslovima;
5. edukacija za obuku roditelja rukovanju detetom sa razvojnim smetnjama i poremecajima motorike u svakodnevnom postupku sa detetom.
Program ove edukacije podržan je od strane Saveznog i Republickog ministarstva za zdravlje i Republickog ministarstva za prosvetu koji su odgovarajucim rešenjima odobrili sprovodenje ove edukacije. Ova edukacija je prećena istoimenom publikacijom u kojoj je prezentovano preko 30 tema iz ove oblasti (180 strana).

Razvijen je i program za druge stručnjake iz tima, medicinske sestre, psihologe, defektologe, sa ciljem da pristup ovoj deci bude adekvatniji i usklađen sa savremenim znanjima i metodama, saglasan programu "zdravje za sve" i u skladu sa konceptom integracije i inkluzije dece sa smetnjama u otvorene sredine. Program "Psihomotorni razvoj i poremecaji psihomotornog razvoja-Cerebralno ugroženo dete i dete sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima-Nega, postupak i tretman" namenjen je prvenstveno medicinskim tehničarima, koji su članovi tima kako u razvojnim savetovalistim, tako i u specijalističkim ustanovama, gde su, u okviru ambulantnog ili stacionarnog rada, pružajuci raznovrsne zdravstene usluge deci sa poremećajima psihomotornog razvoja, kontaktirajući sa roditeljima i na terenu, ne retko u situaciji da predstavljaju prvog signalizera i trijažera dece sa razvojnim smetnjama. Ovaj program dodatno dobija značaj u kontekstu reforme predškolskog obrazovanja i vaspitanja kojom se predviđaju novi oblici inkluzije dece sa posebnim potrebama u predškolske ustanove, što istovremeno nalaže i posebnu edukaciju kadra u pogledu nege i postupka sa cerebralno ugroženom decom i decom sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima.

3. Polaznici

Program edukativnog seminara "Rano otkrivanje, dijagnostika i tretman poremećaja psihomotornog razvoja: cerebralno ugroženo dete i dete sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima", je namenjen prvenstveno lekarima, naročito, specijalistima fizikalne medicine i rehabilitacije, pedijatrima, neuropedijatrima kao i lekarima opšte prakse, hirurzima ortopedima, psihijatrima.

4. Cilj seminara

1. Obuka lekara za prvu trijažu dece koja imaju usporen psihomotorni razvoj i poremećaje pojedinih psihomotornih funkcija, prepoznavanje znakova simptomatske cerebralne ugroženosti deteta i rano otkrivanje cerebralne paralize i višestrukih smetnji.
2. Obrazovanje lekara koji se bave decom i odraslima sa cerebralnom paralizom i višestrukim smetnjama (tehnike evaluacije kliničkih faktora, habilitacija i specifična rehabilitacija i indikacije za medicinski i ortopedski tretman da bi se smanjila funkcionalna nesposobnost).
3. Obrazovanje za otkrivanje i procenu asociranih poremećaje koji zahtevaju specifični dodatni tretman i habilitaciju.
4. Edukacija za principe kineziterapijskog tretmana i tehnike kineziterapije.
5. edukacija za principe timskog rada

4. Program obrazovanja

Sastoji se od tri tematska bloka predavanja (psihomotorni razvoj, cerebralno ugroženo dete, dete sa cerebralnom paralizom i srodnim stanjima kod kojih postoji višestruki hendikep) /videti prilog/

Za sva tri tematska bloka predviđena je da edukacija ima teorijski deo, praktični deo (demonstrcije tehnika, prikaze slučajeva) i individualnu praktičnu primenu obrađenih metoda ili pristupa uz superviziju i konsultacije.

5. Trajanje obrazovanja

Za svakog učesnika predviđeno je ukupno 128 h. Svakog trećeg vikenda u mesecu, polaznici će imati 16 časova teorijske i praktične nastave: petkom 4h+4h i subotom 4h+4h, . Prepodnevna nastava se odvija od 9h do 13h, a popodnevna od 14h do 18h.

6. Stručni odbor i organizacija seminara

Naučno-obrazovni odbor seminara

Dr Aleksandar Savić, Dr sci Dr Borivoj Marjanović, Prof. Dr Goran Čobeljić, Prof. Dr Slavka Gligorović, Doc. Dr Nebojša Jović, Doc. Dr Mirjana Nagulić

Sekretarijat seminara

Dr Aleksandar Savić, Darinka Radivojević, Dr Branka Jevtić

Sekretar seminara

Darinka Radivojević

Sekretar praktične nastave

Dr Branka Jevtić

Tehnički sekretar

Danijela Milojević

7. Predavači

1. Prof. Dr Slavka Gligorović
2. Dr Slobodan Gazikalović
3. Dr sci Dr Borivoj Marjanović
4. Prim. Dr Ljubomir Stojanov
5. Doc. Dr Mirjana Nagulić
6. Prof. Dr Goran Čobeljić
7. Prof. Dr Nebojša Jović
8. As. Dr Vesna Branković-Srećković
9. As. Dr Jasna Jančić Stefanović
10. As. Dr Marina Svetel
11. As. Dr Nataša Cerovac Ćosić
12. Prim. Dr Branka Mikić
13. Prim. Dr Dušanka Mrvoš-Čobeljić
14. Prof. Dr Gordana Nikolić
15. Dr Aleksandar Savić
16. Darinka Radivojević
17. Prof. Dr Veronika Išpanović
18. Dr Branka Jevtić
19. Milena Jerotijević
20. Irma Čolak-Antić
21. Mr Leposava Jovanović
22. Dr Jovanka Višek
23. Prim. Dr sci Srbislav Stevanović
24. Nada Vučić Savković
25. Dr Vesna Branković Brkan
26. Nataša Milojević

Demonstratori praktičnog dela - lekari, fizioterapeuti, radni terapeuti, psiholozi

8. Selekcija učesnika

Selekcija za učešće na seminaru se obavlja na bazi dosijea koji je sačinjen od pisma u kome se navodi motivacija, potreba za ovom vrstom obrazovanja + CV (Curricilum Vitae).

9. Kontrola znanja

Ispit na kraju seminara, koji uključuje test znanja i prikaz tri pacijenta (anamnestički rizično dete uzrasta do godine dana; dete sa simptomatskim rizikom uzrasta do godine dana; dete sa cerebralnom paralizom, u dogovoru sa predavačima).

10. Sertifikat

Na kraju seminara, učesnicima se izdaje sertifikat o uspešnom učestvovanju na seminaru. Sertifikat se ne može dobiti ukoliko polaznik nije položio test znanja iz teorijskog dela i ukoliko nije obavio obaveze predviđene za praktičan rad i individualnu obradu pacijenata.

11. Evaluacija seminara

Pored ulaznog upitnika za utvrđivanje očekivanja polaznika, na kraju seminara polaznici procenjuju seminar u pogledu teorijskog znanja i praktičnih veština.

12. Šta preporučuje ovu edukaciju

1. Saglasnost saveznog i republičkog ministarstva zdravlja sa programom edukacije
2. Veoma visoke ocene kojima su polaznici prethodnih edukacija ocenjivali sadržaj, korisnost i organizaciju edukacije - Šta su polaznici rekli o edukaciji
3. Uspostavljanje mreže stručnjaka za ranu detekciju i rani tretman razvojnih poremećaja

13. Polaznici